T. Austin, Two fifteenth Century Cookery-Books. [,,,] Reprint Oxford University Press, 2000 (oorspr. 1888), digitale editie. 
Een rustige, bruine linnen band met simpele goudkleurige opdruk. Wat saai als je boekenkast volstaat met dergelijke banden, maar als boek toch mooi. Maar het papier is iets te wit, het ziet eruit als gewoon kopieerpapier.
Dit is een ongewijzigde herdruk van een editie uit 1888 van twee volledige kookteksten uit de vijftiende eeuw aangevuld met recepten uit enkele andere manuscripten die gemeenschappelijke bronnen met de eerste twee hebben. 
De inleiding gaat in op de historische achtergrond van de in beide mss genoemde banketten. Zo kun je o.a. lezen hoe het eraan toeging tijdens de kroning van Hendrik IV in 1399, en wat er gegeten werd. Achterin staat een glossarium annex index. Het is grappig om te zien hoeveel dichter het Engels in de vijftiende eeuw bij het Nederlands stond, zo is er sprake van "boter", "conyng" (konijn), "eiren" (eieren), "neme" (nemen).
Zie ook Cindy Renfrow.
Zie de recepten voor Geroosterde wilde eend met uiensaus, Aardbeienpudding en Appelflappen.

Phyllis Pray Bober, Art, Culture and Cuisine.  Un. of Chicago Press, 1999.
De hardcover editie van dit boek is goed verzorgd, een plezier om in de hand te hebben.
In dit rijk geïllustreerde boek beschrijft Bober de ontwikkeling van de kookkunst vanaf de prehistorie tot de Middeleeuwen aan de hand van archeologische en kunsthistorische bronnen. Achterin het boek staat voor diverse periodes een afdeling met bewerkte recepten, zodat de enthousiasteling een prehistorische maaltijd kan serveren, een maaltijd uit het oude Egypte of Mesopotamië, een Griekse 'deipnon' (avondmaaltijd), een Romeins convivium, en een maaltijd uit de Late Middeleeuwen.
Verder is er een notenapparaat, uitgebreide bibiografie, en index. De recepten zijn niet geïndexeerd, maar dat is maar een heel klein ongemak.
Zie het recept voor Romeinse mosselen.

Antonin Carême, Le Pâtissier Pittoresque. Extraits choisis et presentés par Allen S. Weiss. Ed. Mercure de France, 2003.
Leuk plaatjesboekje, maar in de keuken heb je er niet veel aan, en de inleiding is te beknopt. Het kleine formaat komt de afbeeldingen niet ten goede. Gelukkig is het ook niet duur, nog geen vier euro. 
Zie het recept voor Soufflés.

Nicole Crossley-Holland, Living and dining in medieval Paris, Cardiff, 1996.
Naar aanleiding van het oudfranse boek van Le Ménagier de Paris beschrijft Crossley-Holland uitgebreid de kook- en eetgewoonten van de goede burgerij en lagere adel in veertiende eeuws Parijs. Heel leesbaar geschreven (en ook nog met zw/w plaatjes!). Als uitsmijter doet ze verslag van haar speurtocht naar de identiteit van de Ménagier, en publiceert ze de melodieën van de verkoopkreten van een aantal Parijse straatventers zoals die afgeleid zijn uit het lied 'Voulez ouyr les cris de Paris' door Clément Janequin (c.1485-1558). Geweldig leuk.
Zie het recept voor Mosterd en Hypocras.

F. Sabban en S. Serventi, La gastronomie au Grand Siècle. 100 recettes de France et d'Italie Ed. Stock, (1998).
Het laatste boek uit de serie La gastronomie au ..., met recepten uit de zeventiende eeuw, de periode waarin de ontwikkelingen in de Franse  keuken in een stroomversnelling terecht kwamen. Werden tot halverwege de zeventiende eeuw nog kookboeken met recepten uit de Middeleeuwen herdrukt, al snel werd een kookboek van tien jaar oud al als hopeloos verouderd afgedaan. De vormgeving van boek en tekst is als in de andere delen: degelijk.
Net als in de andere delen worden de recepten gepresenteerd in hun originele versie met een vertaling (in het frans) en een moderne bewerking. Meer zw/w illustraties maar minder kleurenkaternen dan in de andere delen.
Er zijn niet veel moderne edities van zeventiende eeuwse kookboeken in omloop, daarom is dit boek zo waardevol.
Jammer genoeg is dit boek op het moment niet verkrijgbaar.
Zie de recepten voor Petit pois à la crème en  Crème brûlée.

 Wynkyn de Worde, The Boke Of Keruynge (Book Of Carving) 1508, met inleiding, vertaling, illustraties en glossarium door Peter Brears. Southover Press, 2003.
Wynkyn de Worde (gestorven rond 1535) was de opvolger van de eerste Engelse drukker Caxton (1422-1491). Hij heeft het Book of Carving niet geschreven, de oertekst was al in 1430 geschreven. Deze uitgave heeft op de rechter pagina een facsimile weergave, op de linkerpagina een vertaling in modern Engels. Na de tekst staan 20 pagina's met tekeningen en uitleg door Peter Brears, die ook de inleiding en het glosssarium verzorgde, en natuurlijk de vertaling.
De tekst geeft een inzicht in de rituelen rond de maaltijd in Engeland aan het eind van de Middeleeuwen. En voor wie worstelt met de kwestie 'eet ik het vel van een kip wel of niet' is hier het middeleeuwse antwoord te vinden: omdat kippen 'foule thynges' (smerige dingen) van de grond eten is hun vel niet goed om te eten. Van wilde eenden, ganzen en zwanen wel, want hoewel zij ook smerige dingen op het land eten, maar omdat ze in de rivier zwemmen wordt hun vel gereinigd. Dit staat haaks op het moderne advies: omdat wilde eenden in verontreinigd water zwemmen wordt het afgeraden hun vel te eten. Zie het recept voor Geroosterde wilde eend met uiensaus.
 

Overzicht  
van de recepten op deze website