Inleidende teksten, bewerkingen en foto's van gerechten zijn eigendom van Coquinaria en mogen niet zonder toestemming en bronvermelding worden overgenomen.

Edities Middelnederlandse kookteksten  Over Christianne Muusers  Sitemap

Go to the introduction in English

Glossaria bij de diplomatische edities van Middelnederlandse kookteksten op deze site

De glossaria zijn nog "onder constructie". Zolang ik met een editie bezig ben, zijn ze -net als die editie- tweetalig opgezet, met verklaringen in modern Nederlands en in het Engels. Als de editie van één tekst klaar is, wordt het glossarium van die tekst gesplitst in een middelnederlands-nederlands deel, en een middelnederlands-engels deel. 
Uiteindelijk, pas als ook UB Gent 476 op deze site is opgenomen, zullen de glossaria -die ook apart blijven bestaan- worden geïntegreerd tot één lexicon. Als een glossarium is voltooid, wordt het nog eens helemaal gecontroleerd. Ik heb er toch voor gekozen de glossaria voor zo ver ze gemaakt zijn al te publiceren. Dit heeft twee redenen: 1. Ik kan veel beter controleren of alles goed werkt als het glossarium online is, 2. Ook al is het nog niet af, toch kan een glossarium al hulp bieden  bij het bestuderen van de tekst.

Voor de glossaria bij de afzonderlijke teksten geldt dat de opgegeven betekenis uitsluitend voor die tekst is. Als een woord meer betekenissen kent die niet in de tekst van toepassing zijn, zijn deze niet opgenomen. Een * voor de betekenis van het lemma betekent dat het woord niet, of niet in deze betekenis, voorkomt in het MNW. De opgenomen woorden zijn vooral woorden die betrekking hebben op het eten en koken, het is niet de bedoeling dat er een compleet Midelnederlands woordenboek ontstaat. Sommige woorden zijn wel opgenomen voor engelstalige gebruikers. 

De opbouw van een lemma is als volgt:

het woord uit de tekst staat vet afgedrukt met spellingsvarianten- woordsoort, betekeniscategorie: (cijfer 1 als er méér dan 1 betekenis is) 'betekenis tussen enkele aanhalingstekens' Eventueel commentaar in cursief. (eventueel vermelding info uit andere glossaria) vindplaats  'eventueel meer specifieke betekenis' -  (cijfer 2 etc. voor volgende betekenissen)
Omdat de recepten gering in omvang zijn, heb ik geen regelnummers gebruikt in de verwijzingen naar de tekst.

Spelling:

In de woordenlijst is er geen onderscheid gemaakt tussen "y" en "ij".  
Zeer afwijkende variaties zijn apart opgenomen met een verwijzing naar de meer gebruikelijke vorm.
Woorden beginnend met een "z": kijk bij "s"
Woorden beginnend met een "k": kijk ook bij "c"
Woorden beginnend met een "ge" en "ghe" worden niet onderscheiden
Woorden beginnend met een "sc" en "sch" worden niet onderscheiden

Gebruikte afkortingen.

Tekstbronnen:

G1035- ms UB Gent 1035
G476- ms UB Gent 476
G15- ms KANTL Gent 15
GV- Geraert Vorsselman, Eenen nyeuwen coock boeck
VdN- Thomas Vander Noot, Een notabel boecxken van cokeryen

Glossaria en lexica:
Als ik specifieke gegevens uit andere glossaria en lexica heb overgenomen (met uitzondering van MNW en WNT) staat dit achter de betekenis vermeld.

WB2- W.L. Braekman, Een nieuw zuidnederlands kookboek uit de vijftiende eeuw. Scripta 17, Brussel, 1986. Uitgave KANTL Gent 15 dln 2 en 3. Glossarium op pp.127-147.
CI- Geraert Vorsselman, Eenen nyeuwen coock boeck. Kookboek samengesteld door Geraert Vorselman en gedrukt in Antwerpen 1560. Editie Elly Cockx-Indestege, Wiesbaden, 1971. Glossarium op pp.231-256.
JSMW- Ria Jansen-Sieben en Marleen van der Molen-Willebrands, Een notabel boecxken van cokeryen. Het eerste gedrukte Nederlandstalige kookboek, circa 1514 uitgegeven te Brussel door Thomas Vander Noot. Amsterdam, 1994.  Glossarium op pp.69-79
JSvW- Ria Jansen-Sieben en Johanna Maria van Winter, De keuken van de Late Middeleeuwen. Een kookboek uit de 16de eeuw [...]. Uitg. Bert Bakker, Amsterdam, 1998 (2de herziene druk) Editie ms UB Gent 476. Glossarium/Index op pp. 159-192.
MNW- E.Verwijs en J.Verdam, Middelnederlandsch woordenboek. 11 Dln. 's-Gravenhage, 1885-1952. (CD-ROM)
VH- J.M. Verhoeff, De oude Nederlandse maten en gewichten. Amsterdam, 1983
WNT- Woordenboek der Nederlandse Taal. 29 Dln. Leiden, 1993-2001. (CD-ROM)

Geen glossarium, maar wel nuttig:

HD- Den Herbarius in Dyetsche. Editie L.J. Vandewiele, Gent, 1974.

Woordsoorten:

bnw- bijvoegelijk naamwoord
bw- bijwoord
pl- meervoud
telw- telwoord
vnw- voornaamwoord
vw- voegwoord
vz- voorzetsel
ww- werkwoord
znw- zelfstandig naamwoord

Gebruikte betekeniscategorieën:
Deze categorieën zijn nog niet systematisch toegepast. Eigenlijk hebben dergelijke categorieën pas zin als ze als zoektermen kunnen worden gebruikt.

deel ve dier
deel ve vrucht
eigennaam
keukengerei
kookvet
gebak
gerecht
gevogelte
groente
specerij
tafelgerei
tuinkruid
vis
vlees
vloeistof
vrucht
zuivel

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 16-08-09. (d-m-j)

Inleidende teksten, bewerkingen en foto's van gerechten zijn eigendom van Coquinaria en mogen niet zonder toestemming en bronvermelding worden overgenomen.