Pindakaas

Waarom een pot gekocht als je't ook zelf kunt maken?

Een stapeltje boterhammen met pindakaasKijk eens naar de ingrediëntenlijst op het etiket van een willekeurige pot pindakaas. Er zitten natuurlijk pinda's in, bij de Calvé met stukjes noot die in mijn voorraadkast staat is dat 88 procent. Er zit ook zout in, en suiker of dextrose. En, dat staat er heel onschuldig bij: plantaardige olie en vet. Dat vet kan onschadelijk zijn, maar er kan ook het beruchte transvet inzitten. Dit vet wordt gebruikt om te voorkomen dat de olie in de pindakaas als die een tijdje staat zich gaat afscheiden en een laagje erop gaat vormen. Het enige wat je dan moet doen is vóórdat je er een boterham mee smeert de pindakaas even omroeren, maar ja, de consument is aartslui.
Voor wie dat omroeren geen probleem is, is het de moeite waard zelf pindakaas te maken. Dat is zó gebeurd, en je bepaalt zelf wat erin zit.
Voor ongeveer 300 gram pindakaas.

Ingrediënten
250 gram gedopte en geroosterde pinda's (zonder vlies)
1/2 tot 1 eetlepel arachide-olie (dat is pinda-olie)
1 theelepel zout
en voor wie er te veel aan gewend is om het te missen: 1/2 tot 1 eetlepel suiker

Voorbereiding
Als je helemáál bij het begin wilt beginnen, dop je de pinda's en rooster je ze zelf. Dit kan op gematigd vuur in een koekepan zonder toevoeging van vet, terwijl je constant roert. Let op dat de pinda's niet verbranden. Het is beter om de pinda's in een oven op 115oC te roosteren op een bakplaat tot ze lichtbruin zijn en een knapperig korstje hebben. Beweeg de pinda's af en toe, zodat ze rondom egaal roosteren. Dit duurt wel een tijdje, ik heb ze ruim anderhalf uur geroosterd. Je kunt pindakaas ook wel van rauwe pinda's maken, maar die is minder lang houdbaar. Het simpelst is natuurlijk (ongezouten) pinda's van de notenboer te gebruiken. Die zijn meestal in olie gebakken, niet geroosterd.

Bereiding
Doe pinda's en zout in de blender. Doe er om te beginnen een halve eetlepel olie bij. Sommige pinda's zijn rijker aan olie dan andere, dus de hoeveelheid olie die je erbij moet doen is niet altijd hetzelfde. Het resultaat moet in elk geval smeuïg zijn. Draai een pasta van de pinda's, helemaal glad, of 'chunky' (met stukjes noot). Als je grove pindakaas wilt kun je gewoon eerder ophouden met malen, maar je kunt ook gladde pindakaas maken en daar grofgehakte pinda's bijdoen. Als je blender niet glad genoeg maalt maar je wilt wel gladde pindakaas, dan kun je de pindakaas door een zeef wrijven.
Doe de pindakaas in een schone pot, en bewaar in de koelkast, roer voor ieder gebruik even om. Zelfgemaakte pindakaas blijft zeker twee weken goed.

Serveren
Dat wordt dus een boterham met pindakaas. Ik vind bruin brood het lekkerst, maar wit mag ook. Of je ook nog boter gebruikt moet je zelf weten, maar een smeersel onder een smeersel lijkt me dubbelop. Margarine/halvarine gebruik je al helemaal niet. Want heb je eerst de moeite genomen om je eigen pindakaas te maken zonder geharde vetten, geur- kleur- en smaakstoffen en emulgatoren, en dan ga je spul gebruiken dat daar vol mee zit!

Varianten op de boterham met pindakaas
Er zijn nog veel en veel meer mogelijkheden (ik ben ook pindakaas met kaas en zelfs smeerkaas tegengekomen), maar bovenstaande varianten zijn mijn persoonlijke favorieten. Als je zelf andere favorieten hebt, laat het me weten, dan maak ik hier een hele lijst.

  • De peanut butter and jelly sandwich - Het Amerikaanste voedsel dat er is: twee witte (of bruine) boterhammen. op de ene smeer je pindakaas, op de andere rode vruchtenjam (aardbeien of frambozen of zoiets), je legt ze op elkaar en klaar.
  • De voedzaamste sandwich - Besmeer twee bruine boterhammen met pindakaas. Snijd een halve banaan in plakjes, leg die op één boterham, leg de andere erop. Dit is echt een complete maaltijd. Zo voelt het tenminste wel aan in mijn maag. Elvis Presley was dol op deze pindakaas/banaan sandwich, maar dan met wit brood, en ook nog gebakken in boter. Dat is niet goed geweest voor zijn figuur.
  • De Indonesische sandwich - Neem weer twee boterhammen (bruin of wit), smeer een beetje sambal op een boterham, besmeer beide boterhammen daarna met pindakaas, strooi er wat fruitjes (gefruite uitjes) over, en leg de sneetjes op elkaar. Je kunt die plakjes banaan ook hier gebruiken, maar voor kinderen lijkt me dat wat heftig.
  • De kindersandwich - Twee boterhammen (kinderen willen liefst wit, volwassenen pakken vastberaden volkoren), besmeer beide dun met pindakaas. Strooi hagelslag op één boter, leg de andere erop.
  • De dubbelkaassandwich - Leg tussen twee met pindakaas besmeerde bruine boterhammen een plak kaas. Of die jong of oud is, moet je zelf weten.
  • Suggestie - Pindakaas met appelstroop (Giel)

Pindaplant. Uit Koehlers Midizinal-Plflantzen, 1887Ingrediënten
Alle verklaringen van ingrediënten

Pinda (Arachis hypogaea) - Wordt ook wel 'aardnoot' genoemd, maar eigenlijk is het een peulvrucht. Als de plant gebloeid heeft, duwt hij de bevruchte bloemen de grond in, waar zich de peulen ontwikkelen. Dit maakte de oogst arbeidsintensief, want de grond om de plant moet helemaal worden losgewoeld om alle scheuten onbeschadigd te kunnen kaalplukken. Nu gebeurt dat natuurlijk machinaal. Pinda's komen oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, en werden al eind vijftiende eeuw door Columbus naar Europa gebracht. In de wereldvoedseleconomie vormen pinda's een van de belangrijkste oogsten, vanwege hun hoge gehalte aan eiwitten en vetten.
Onbelangrijke weetje: Voormalig president van de Verenigde Staten Jimmy Carter was een 'pindaboer'.
Recept waarin pinda's of pindakaas wordt gebruikt: sateh en gado-gado met pindasaus

Bibliografie
Genoemde edities zijn in mijn bezit of door mij geraadpleegd. De links verwijzen naar verkrijgbare edities.
Alle op deze site genoemde boeken