|
|
|
|
| Nederlandse vertaling.
|
Middelnederlandse tekst/Middle Dutch text
|
English
translation
|
2.1. Dit is om gebraden vis te bereiden.
Neem boter en water en laat dat samen een tijdje koken. Schuim het af tot het
schoon is. Neem verder zout , gember en wat peper, en stamp dat fijn met wijn of met
azijn. Doe er véél saffraan bij, en laat het [met de fijngestampte
specerijen] niet hard koken. Wanneer
de vis genoeg geroosterd is dan doet men hem daar in (in de saus) en laat hem
meekoken.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
p.43
1. Dits
om gebraden vische te bereiden
Neempt boter ende borne ende laet dat te samen zieden
een wile schuymet reyne ende neempt daer toe sauts, ghember
en luttel peepers ende breect dat ontwee met wyne oft met
azyne sofferanet hooge ende laetet daer mede zieden niet zeere
ende wanneer die vische genoch gebraeden is dan doetmen daer
inne ende leeten mede zieden
|
2.1. This is to prepare grilled fish.
Take butter and water and let this boil together for a while. Then take salt,
ginger and some pepper, and grind that with wine or vinegar. Add a lot of
saffron, and let it boil not too hard with [the ground spices]. When the fish
has been grilled enough then you put it in it (in the sauce) and let it boil
with it.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary |
2.2. Om een gelei te maken.
Neem gember, saffraan, paradijskorrels, kruidnagels, nootmuskaat,
foeliebloemen en kaneel, fijngestampt in een vijzel, opgekookt in een pot
en door een zeef geduwd.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
2. Om
een gelaye te maeken
Neempt ghember sofferaen greyn naegelen nooten muscaten
foelye blomen kaneel gestooten in eenen mortier ende
op ge
soden in eenen pot ende duergeslaegen in een stermyn.
|
2.2. To make a jelly.
Take ginger, saffron, grains of Paradise, cloves, nutmeg, mace flowers and
cinnamon, ground in a mortar, brought to a boil in a pot and strained
through a sieve.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.3. Om blancmanger te maken.
Neem ongepelde amandelen, fijngestampt in een mortier en gezeefd met kokend
water, en zetmeel, fijngestoten in een mortier en gegoten in [de] amandelmelk,
en breng het aan de kook in een pot.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
3 Om
een laingier te maeken
Neempt ongescelde amandelen
gestooten in eenen mortyr
duergeslaegen met gesoden water
ende aemsdonk gestooten
in eenen mortier ende gegoten in
amandelmelck ende dan
opgesoden in eenen pot
|
2.3. To make blancmanger.
Take unpeeled almonds, ground in a mortar and strained with boiled water,
and starch, ground in a mortar and poured into [the] almond milk, and
bring it to the boil in a pot.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.4. Om zoete peper te maken.
Neem gember, kaneel, géén brood, rauwe eidooiers, door een zeef
geduwd met de kruiden, met wijn en water, en dat op het vuur bereid.
Daarin (gaat) gesneden kippevlees en hele cardemom, gember, kaneel, rauwe
eidooiers en wijn en water. (Dit wordt) opgediend met suiker en gebraden
kippen erin.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
4
Om
sueten peeper te maeken
Neempt ghember kaneel sonder
broot van claeren doeyer
van eyeren duergeslaegen metten
cruyden met wyn ende wa
ter ende dat opt vier
gemaect daer in hoender vlees gesneden
ende heel
cardemen van gembaer van caneel van claer doeyer
van eyeren ende wyn ende
water gericht met zuycker daer in
gedaen gebraeden hoender
|
2.4. To make sweet pepper.
Take ginger, cinnamon, no bread, raw egg yolks, strained through a
sieve with the spices, with wine and water, and this prepared on the fire.
Therein (goes) chicken meat, [finely] cut and whole cardemom, ginger,
cinnamon, raw egg yolks and wine and water. (This is) served with sugar
and roasted chickens in it.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.5. Om appeltaart te maken.
Neem gember, saffraan, vijgen en groene peterselieblaadjes met suiker en
kaneel.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
5
Om
appel taert
te maeken
Neemt gember sofferaen vygen ende
gruen blaeder van
peterselien met zuycker ende
kaneel
|
2.5. To make apple pie.
Take ginger, saffron, figs and green leaves of parsley with sugar and
cinnamon.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary |
2.6. Om een taart te maken in de
vastentijd.
Neem appels, kaneel, suiker, vijgen, rozijnen en gember.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
6. Om een tarte te maeken in die vasten
Neemt appelen caneel suycker ende vygen ende rosynen
ende gengeber
|
2.6. To make a pie for Lent.
Take apples, cinnamon, sugar, figs, raisins and ginger.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.7. Voor een gele
'komijn' saus gemaakt met eieren
paradijskorrels, gember, kaneel en suiker. Deze [saus] moet men doen op
hard gekookte, fijngehakte eieren.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
p.44
7. Om geel kommeney gemaect van eyeren van greyn
van
gember van kaneel van suycker die zoude
my doen op
harde eyeren gesoden ende cleyn gehact
|
2.7. To make yellow
'cumin' sauce prepared with eggs
grains of Paradise, ginger, cinnamon and sugar. This [sauce] should be put
on hardboiled, finely chopped eggs.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.8. Een gele
komijnsaus voor baarzen of kleine snoeken.
Met amandelen, gember, suiker, komijn, brood, wijn en saffraan.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
receptnr 8- Degene die de
recepten in het convoluut nummerde zag dit recept over het hoofd (de titel
van dit recept is niet gerubriceerd, en begint bovendien aansluitend aan
recept 2.7). Vanaf recept 2.9 loopt de nummering in het convoluut niet
meer synchroon met de nummering in deze editie en de editie van
Braekman (zie
inleiding).
|
8
Een geel
kommeney gemaect tot baersen ofte tot cleyne snoeken
van amandelen van gember van zuycker komyn broot
wijn ende sofferaen
|
2.8. A yellow cumin sauce
prepared for perches or small pikes.
With almonds, ginger, sugar, cumin, bread, wine and saffron.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
recipe # 8- This recipe was
overlooked by the person that numbered the recipes in the convolute (the
recipe-title is not rubricated, and begins right after recipe 2.7 on the
same line). From recipe 2.9 onwards the numbering in the convolute differs
from the numbering in this edition and the edition of Braekman. (see
introduction)
|
2.9. Een gele
komijnsaus gemaakt voor duiven of kippen.
Neem en doe erin: gember, kaneel, saffraan, komijn, brood, suiker en wijn.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
9
Een geel kommeney gemaect tot duuen
ofte hoender
Neemt ende doet daer in gember kaneel sofferaen komyn
broot zuycker ende wyn
|
2.9. A yellow cumin sauce
prepared for pigeons or chickens.
Take and add: ginger, cinnamon, saffron, cumin, bread, sugar and wine.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.10. Een komijnsaus
waar men vet(gemest)e kippen in legt
maakt men met brood dat bruin geroosterd is, met specerijen, een beetje
saffraan, gekookte eieren als men dat wil, en met honing. Dit alles
[wordt] door een zeef geduwd en dan gezouten.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
10
Een kommeney daermen vette hoenderen
in leget
Salmen maeken van broode dat zal al root geroost
zyn met cruyde met een luttel sofferaen gesoden eyer
oftmen wil ende met honich te zamen doer een her
geslaegen ende dan gesouten
|
2.10. A cumin sauce to
put fat (or crammed) chickens in
is prepared with bread that is toasted brown, with spices, a little
saffron, boiled eggs if so wished, and with honey. All this [will be]
strained and then salted.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.11. Om kersenvlaai te maken.
Haal de pitten uit [de kersen] en bak ze (=de kersen) dan in een pot op
het vuur in verse boter. Pers [de kersen] als ze gebakken zijn door een
zeef met verse room, en bak het dan in de oven.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
11
Om vlaeyen van keersen te maeken
Doet die steenen vuyt ende dan opt vier in eenen pot
gefryt in suete boter ende als zy gefryt zyn geperst duer
eenen her met zueten roomen ende dan gebacken in den
ouen
|
2.11. To make cherry flan.
Take the stones [from the cherries] and bake them (=the cherries) in a pot
on the fire in fresh butter. Push [the cherries] through a sieve when they
are fried, with fresh cream, and then bake it in the oven.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.12. Voor gelei
neemt men de snoek en men maakt hem schoon, en wast hem goed met zout,
en veegt het bloed geheel van de graat. Neem saffraan en stamp het fijn met
wijn, neem zoveel wijn als U gelei wilt hebben. Doe dan de snoek in de
wijn en laat hem zachtjes koken. Neem wijn en deze fijngestampte
[saffraan] als men het mee laat koken. Neem, als het genoeg heeft gekookt, de snoek uit [het kookvocht] en
leg hem op een schone doek of lap.
Neem zijn schubben af samen met het vel, en stoot ze in een vijzel heel
erg klein. Neem dan witte geschilde gember en laos en een kwart
paradijskorrels.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
12
Totter
geleyen
Neemptmen den snoeke ende
maecten schoon ende zouten al
reyn ende wisset zyn bloet al
vanden graet neempt
sofferaen ende stooten met wyne
ende neempt zoe vele
wyne als ghy geleyen hebben wilt
dan doetmen den
snoecke in den wyn ende
laeten zieden met staden neempt
wyn ende desen gestooten oftmen
laeten mede zieden
alst genoch gesoden is soe neempt
den snoeck vuyte ende
legten op eenen schoonen doeck
oft cleet ende neempt zyn
scellen af al metten velle ende
stootet in eenen mortier
sunderlinge cleyn ende
zeer ende neempt dan witten gescelden
gember ende galigaen dat vierdeel
greyn
|
2.12. For jelly
one takes the pike and cleans it, and washes it well with salt, and wipes
the blood from the fishbones. Take saffron and grind it finely with wine,
take as much wine as you want to have jelly. Then put the pike into the
wine and let it boil steadily. Take wine and this ground [saffron] when
one lets it cook with [the wine]. Take the pike out [of the cooking liquid]
when it has cooked enough, and lay it on a clean towel or cloth. Take off
its scales and skin and grind it in a mortar very very finely.
Then take white peeled ginger and galanga and a quarter grains of
paradise.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.13. Voor vliermoes
neemt men vlierbloesem als zij in volle bloei zijn en stampt ze dan met
verse melk fijn. Duw ze dan door een zeef met eidooiers en fijngestampte
saffraan. Meng dat samen en laat het dan vaak genoeg koken.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
p.45
13 Totten
vlierden moes neemptmen bloemen van vlier als
zy staen in hueren besten bloem
ende brect dan met zuete
melck ontwee ende slaetse
duer een herre dan met doeyeren
van eyeren ende sofferaen
ontwee gebroken dat menget te
samen ende laetet zieden
dan dicke genoch
|
2.13. For elderberry purée
one takes elderberry flowers when they are in full bloom. Grind them finely
with fresh milk. Then strain them through a sieve with yolks of eggs and
ground saffron. Mix this together and let it boil often enough.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.14. Om een witte saus, gemaakt
van gepelde amandelen.
Neem witte gember en kruim van wit brood, gezeefd met amandelmelk of
witte wijn.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
14
Om
een witte saus gemaect van geschelde
amandelen
Neempt wytten gember ende crumen
van schoonen broode
duergeslaegen met amandel melck
oft witten wyn
|
2.14. To make a white sauce from
peeled almonds.
Take white ginger and crumbs of white bread, strained with almond milk or
white wine.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.15. Om een vleespastei te
maken van vier pond.
[Neem] 4 pond vlees, 3 drachmen reuzel, 2 drachmen rozijnen, 1 pond
kwetsen, 1 pond kastanjes, 2 lood peper, 2 lood gember, 1
1/2 lood nootmuskaat, een half lood foelie, één lood saffraan, een achtste
pond suiker, [en] een half lood kruidnagels.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
15
Om
een vlees pastey te maecken van iiij ponden
Item iiij pont vlees iij dragmae
ruets ij dragmae rosynen j pont pruymen
van Dammast j pont karstaengien
ij loot peepers ij loot
gembers j ½ loot rompen een half
loot foelyen een loot
sofferaens een achtendeel
zuyckers een half loot naegelen
|
2.15. To make a meat pasty of
four pounds.
[Take] 4 pounds meat, 3 drachms lard, 2 drachms raisins, 1 pound damsons,
1 pound chestnuts, 2 "lead" pepper, 2 "lead" ginger, 1
1/2 "lead" nootmuskaat, a half "lead" mace, one
"lead" saffron, an eighth pound sugar, [and] a half
"lead" cloves.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.16. Om gelei te
maken van een quaert (inhoudsmaat) wijn.
Daar moet men in doen twee lood gember, één lood kaneel, een half lood
nootmuskaat, een half lood kruidnagel, een half lood paradijskorrels, een
kwart lood saffraan, en wat suiker, een half lood zoethout(?zie
glossarium), 3 lood bindmiddel, een half lood laos. Eerst moet men het
bindmiddel opkoken met wijn, dan moet men het zeven. De kruiderij moet men
fijnmaken en in de wijn te weken zetten. Dan moet men het zeven door een
doek en wat zout erin [doen]. Dan moet men het samen opkoken en het laten
bezinken (=opstijven).
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
16 Om geley te
maecken van eender quaerten wyns
Daer salmen in doen twee loot gembers/ een loot kaneels/
een half loot rompen een half loot naegel/ een half loot
greyns
een vierdeel loot sofferaens/ ende wat
zuyckers een half loot
colicsoirs iij loot bant een half loot galigaens Eerst
zalmen den bant op sieden met wyn ende dan zalment
duerslaen
ende het cruyt salmen quetsen ende settent inden
wyn inden
weycke ende dan sal ment duer een cleet slaen ende
wat zouten
daer inne ende dan zalment te gader op sieden ende
laetent staen
sincken
|
2.16. To make a jelly of one
quarter (liquid measure) wine.
One should add two lead ginger, one lead cinnamon, a half lead nutmeg, a
half lead cloves, a half lead grains of paradise, a quarter lead saffron,
and some sugar, a half lead liquorice (?see glossary), 3 lead thickening,
a half lead galanga. First one should cook the thickening with wine, than
one must strain it. The spices one must crush and let it steep in the
wine. Then one must strain it through a cloth and [add] salt to it. Then
one must boil it together and let it settle (=gelatinize).
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.17. Om suikerij te maken van
een quaert (inhoudsmaat) room.
Daar moet men in doen driekwart pond amandelen en een half pond suiker, 3
lood bindmiddel. Eerst moet men het bindmiddel opkoken met room en zeven
met room en de amandelen fijnstampen en ze zeven met room. Doe er de
suiker in, en dan moet men het samen opkoken met een beetje zout.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
* - De tekst van dit recept lijkt me corrupt. Vandaar de toevoeging van
het woordje "duer".
|
17 Om suyckerey te
maeken
Van eender quaerten roomen Daer salmen in doen drye
vierdeel ponts amandelen ende een half pont suyckers
iij loot bants Eerst zalmen den bant op zyen met
roomen ende slaemen duer met roomen ende die
mandelen stooten
ende slaense [duer] met roomen ende doender den zuycker
in ende dan
zalment te gaeder op sieden met een luttel zouts *
|
2.17. To make a
"suikerij" of a quarter (liquid measure) cream.
One should add three quarter pound almonds and a half pound sugar, 3 lead
thickening. First one must boil the thickening with cream and strain with
cream and grind the almonds and strain them with cream. Add the sugar, and
then one should bring it to the boil with a little salt.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
* - The text here seems to be
corrupted. I have added the word "duer" to try to make sense.
|
2.18. Om een pastei van een
kapoen [te maken].
Men moet daarin doen een half pond pruimen, een half pond krenten, één
lood gember, een half lood kruidnagels, een half lood kaneel, een half
lood nootmuskaat, 1 kwart [lood] saffraan.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
p.46 18
Om een pastey van eenen Cappuyn Item daer salmen
in doen een half pont pruymen een half pont karenten
een loot gembars een half loot naegelen een half loot
kaneels een half loot rompen j vierendeel sofferaens
|
2.18. To [make] a pasty of a
chapon. One must add a half pound prunes, a half pound currants, a lead
ginger, a half lead cloves, a half lead nutmeg, 1 quarter [lead] saffron.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.19. Om een pastei van 4 kippen
[te maken].
Neem 2 lood gember, één lood nootmuskaat, een half lood foelie, een half
lood kaneel, een kwart lood saffraan, 12 lood suiker en 1 pond pruimen en
bessen, en daarbij krenten.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
19 Om een pastey
van iiij hoenderen
Neempt ij loot gembers ende een loot rompen ende
een
half loot foelien ende een half loot kaneels ende
een vier
deel loot soffraens ende xij loot zuyckers
ende j pont
prumen ende besingen daerby crenten
|
2.19. To [make] a pasty of 4
chickens.
Take 2 lead ginger, one lead nutmeg, a half lead mace, a half lead
cinnamon, a quarter lead saffron, 12 lead sugar and 1 pound prunes and
berries, and with it currants.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.20. Om hypocras te
maken.
Als U hypocras maakt, neem [dan] 2 lood kaneel, een half lood gember, 12
lood kruidnagels, 1 quaert rijnwijn en een half pond suiker. Stamp de
kaneel fijn maar [stamp] de andere specerijen niet fijn, en doe het samen in de wijn.
Giet die dan door een wijndoek, en kook het niet.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
20 Om
Ipocras te
maeken
Als ghy Ipocras maect neempt ij loot kaneels een half
loot gember xij loot naegelen ende j quaert ryns
wyns ende
een half pont zuyckers ende stoot den kaneel
cleyn ende dat
ander cruyt niet cleyn ende doeget dan te
zamen inden
wyn ende ghietet dan duer eenen clareyt zack ende
en sietet niet
|
2.20. To make hypocras.
When making hypocras, take 2 lead cinnamon, a half lead ginger, 12 lead
cloves, 1 quarter Rhine wine and a half pound sugar. Grind the cinnamon
finely, but [do] not [grind] the other spices finely, and then add it
together to the wine. Then pourit through a wine cloth and don't boil it.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.21. Om gelei te maken van een
quaert wijn.
Neem 4 lood bindmiddel en zet het te weken in wijn. Kook het dan in een
pan en roer het opdat het niet aanbrandt en zeef het. Neem dan 1 kwart
lood kruidnagels, een kwart lood nootmuskaat, een kwart lood laos, een half
lood gember, 1½ lood kaneel [en] een achtste lood saffraan. Vermorzel dit niet
al te fijn in een vijzel en giet het dan in de wijn. Laat het opkoken in
een nieuwe aarden pot, laat het afkoelen, en giet het meermalen door een
wijndoek. Neem dan 2 lood siroop waarmee
men het kleurt, en meng het door de gezeefde wijn. Neem dan wijn en
bindmiddel, giet het in de pot en laat het opnieuw koken. Roer opdat het
niet aanbrandt, zeef het dan door een doek en giet het in de schotels.
Nota: "Tournesol" is rood doek waar
men alles wat men wil rood mee kleurt.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
21 Om
te maeken geley van eender quaerten wyns
Item neempt iiij loot bans ende setse te weycken
in wyn
dan sietse in een pan ende rueret dat niet aen en bernet
ende dan slaeget duer een heir Dan neempt j vierdelloot
naegelen ende een vierdeel loot rompen ende
j vierendeel loot
galigaen een half loot gembers j ½ loot caneels een
half
vierdeloots sofferaen dit quetst in eenen vysel niet
zeer
ende ghietet dan in den wyn ende laetet op sieden
in eenen
nieuwen eerden pot ende laetet coelen ende
ghietet doer
eenen clareyt zack dicwil ende dan neempt ij loot seropen
daerment mede verwet ende waschet inden
duer geslaegen
wyn ende dan neempt den wyn ende
den bant ende gietet
inden pot ende laetet weder op sieden ende
rueret dat niet
en bernet ende dan slaeget duer eenen doeck ende
ghietet
in die schotelen
p.47 Item
tornysol dat is root doeck daermen alle dinck
root mede verwet datmen wil
|
2.21. To make jelly of a quart
wine.
Take 4 lead thickening and steep it in wine. Then cook it in a pan and
stir to prevent burning and strain it through a sieve. Then take 1 quarter
lead cloves, one quarter lead nutmeg, 1 quarter lead galanga, a half lead
ginger, 1½ lead cinnamon [and] an eighth lead saffron. Crush this in a
mortar not a lot, and pour it in the wine. Bring it to the boil in a new
earthenware pot, let it cool, and pour it several times through a wine
cloth. Then take 2 lead syrup with which
one colours it, and mingle it with the strained wine. Then take wine and
thickener and pour it in the pot and bring it once more to the boil. Stir
to prevent burning, then strainit through a cloth and pour it in the
dishes.
Note: "Turnsole" is red cloth with
which one can colour red every thing one wants.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.22. Om te maken omelet.
Neem eidooiers, suiker, wijn, en wat tarwebloem met boter. Bak het in het
[wafel]ijzer. Men gebruikt ook paardestaart als men dat wil (???)
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
kerwey- Verschrijving voor 'terwen'.
|
22 Om
te maeken ommelyen
Neempt doeyer van eyeren suycker wyn en luttel kerwey
bloemen met boter Int yser backet men neempt oeck
peerden swant wil my
|
2.22. To make omelette.
Take egg yolks, sugar, wine, and some wheat flour with butter. Bake it in
the [waffle] iron. One also uses horse tail is one wants to (???).
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
kerwey- Error in writing for 'terwen'.
|
2.23. Om conserven van rozen te
maken.
Neem de rozen en pluk ze helemaal kaal. Stoot [de bloemblaadjes] dan
geheel tot poeder, [doe] er dan suiker in, net zoveel als [je]
rozen[blaadjes hebt]. Doe het dan in een glas of in een schone pot, sluit
het af met perkament of papier en zet het in de zon totdat het gaat
drijven. [Op] dezelfde manier [wordt] ook conserven van viooltjes
[gemaakt].
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
23 Om
te maeken roosen concerf
Neempt die roosen ende pluctse al reyn af dan stootse
al tot poluer van een dan zuycker daer in noch alsoe
vele
als roosen dan doetet in een gelas ofte in eenen
schoonen pot
ende stoppet met fransyn ofte papier ende
settet in die zon
tot dat hem zeluen opheft Dees gelyck oeck conserve
van fiolen bloemen
|
2.23. To make preserves of
roses.
Take the roses and pluck them clean. Then grind the petals completely to a
powder, then [add] sugar to it, as much as [you have] rose [petals]. Then
put it in a glass or clean pot, and close it with parchment or paper and
set it in the sun until it floats. [In] the same way [one makes] preserves
of violets.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.24. Om kruisbessen (?zie
glossarium) of rode bessenpuree te maken.
Neem een schotel vol schoongemaakte bessenen stamp ze in een vijzel fijn,
duw ze dan door een zeef. Neem dan zoveel vocht als U hebt een anderhalf
keer zoveel suiker, kook het dan tot het bindt.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
rebbe- Betekenis onduidelijk.
dant- Verschrijving voor 'dan'.
dan- Verschrijving voor 'dat'.
|
24 Om
rebbe rybes te maeken ofte om sint Jans besy cruyt te maeken
Neempt een schotel vol schoen besingen ende
stootse in
eenen mortier slaetse dan duer een stermyn ende
dan neempt
alsoe vele nats als ghy hebt 1 1/2 werf alsoe vele suyckers
dant ziedet
dan het bynt
|
2.24. To make puree of
gooseberries (?see glossary) or redcurrants.
Take a dish full of cleaned currants and grind them in a mortar, then
strain them through a sieve. Then take, as much liquid as you have, one
and a half as much sugar, then boil it until it thickens.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
rebbe- Meaning unclear.
dant- Error in writing for 'dan'.
dan- Error in writing for 'dat'.
|
2.25. Om ravioli [te maken]
op de Lombardische manier.
Neem bieten[groen] en peterselie en hak het heel fijn.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
* - Het recept breek hier af. Het volledige recept staat
ietsje verder (2.33).
|
25 Om
roffioelen nae die Lombaertsche wyse
Neempt beete ende petercelie ende hacket zeer
cleyn*
|
2.25. To make ravioli the
Lombardian way.
Take [green of] beets and parsley and chop it very finely.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
* - The recipe is discontinued. The complete recipe is
found a few recipes below (2.33).
|
2.26. Item om zwarte inkt te
maken.
Neem 1 kwart pond galnoten, een achtste pond kopersulfaat, een achtste pond
gom en anderhalf quaert bronwater. Kook dit samen [in] tot een quaert.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
* - Dit recept volgt zonder witregel of rubricering
meteen op het voorgaande recept. Degene die de recepten in het convoluut
nummerde heeft dit recept niet apart genummerd. Vanaf dit punt loopt de
nummering in het convoluut dus met 2 achter.
|
26 *
Item
om swerten int te maeken Neempt j vierdeel pont
galnooten ende een half vierdeel ponts cooperoot
ende een half
vierdeel pont gommen ende anderhalf quaert
borne Dat ziet
te samen tot een quaert
|
2.26. Item to make black ink.
Take a quart pound gallnuts and one eighth pound copper sulphate and
one eighth pound gum and one and a half quaert spring water. Boil this
together [down] to a quaert.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
* - This recipe follows the preceding recipe directly
without extra space or rubrication. The person who numbered the recipes in
the convolute did not number this recipe. rom this point onward the recipe
numbers in the convolute are behind by 2.
|
2.27. Als U kersenjam een jaar
wilt bewaren.
Doe nog eens zoveel suiker [erin] voor kersenjam. Neem 2 pond kersen, doe
de pitten eruit, en een pond suiker. Kook samen tot het ingedikt is en zet
het in de zon.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
27 Wyldy
keerscruyt houden een jaer
Doet noch alsoe vele suyckers om keerscruyt neempt ij
pont
keersen doet die steenen vuyt ende een pont
zuyckers ziedet te
samen tot al dick is ende settet in die son
|
2.27. If you want to keep cherry
jam for a year.
Add just as much sugar for cherry jam. Take 2 pounds cherries, take out
the stones, and a pound sugar. Boil together until it has thickened and
put it in the sun.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.28. Item om kwetsen of
kersen te drogen.
Zet [ze] in een kom in de hete zon en daarna in de ovenals ze eenmaal
helemaal zijn gedroogd. En net zo moerbessen waarmee men alles kleurt.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
p.48. 28
Item prumen van den mast
ofte keersen te droogen set in een
becken in die heete zon ende achter nae inden ouen eens
dat zy
drooghe zyn gedroget Ende alsoe moerbesyen daer my met
verwet al
|
2.28. Item to dry damsons or
cherries.
Put them in a bowl in the hot sun and then in the oven when they are
dried. And likewise mulberries with which one colours everything..
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.29. Voor een klysma van
achteren.
Neem 4 gesnipperde uien, raapolie en veel zout en azijn en laat dat samen
goed opkoken.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
agnyen- Braekman leest hier 'agunen' en verbetert dit
naar 'ayunen'.
|
29 Tot
eender clysterie van achter
Neempt iiij agnyen cleyn gesneden ende raolie ende
veel souts
ende edick ende laet dat te zamen wel zieden
|
2.29. [To make] an enema for
behind.
Take 4 shredded onions, rape oil and a lot of salt and vinegar and let
this boil well together.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
agnyen- Braekman reads 'agunen' and corrects this to
'ayunen'.
|
2.30. Voor een goed opkikkertje
voor zwakke lieden.
Neem 2 of 3 eidooiers en voor elke 2 dooiers 3 flinke eetlepels wijn en
flink wat suiker. Kook het samen op laag vuur totdat het genoeg is.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
30 Om
een goet confortatyf voer weeke luden
Neempt ij oft iij doeyer van eyeren ende tot
elcken ij doeyer
neempt iij goey eet lepel wyns ende een goet deel
zuyckers
ende zietet te samen met cleynen viere tot dat genoch is
|
2.30. For a good cordial for
weak people.
Take 2 or 3 egg yolks and for every 2 yolks 3 generous tablespoons wine
and a lot of sugar. Boil this together on a low fire until it is enough.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.31. Voor een verse klysma van
achteren.
Neem een half quaart verse melk, een halve pint raapolie, de dooier van
een ei en half zoveel zout. Dit brengt men van achter (=anaal) in.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
31 Om
een suete clysterie van achter
Neempt een half quaert zuetmelcs een half pint raep
smouts ende doeyer van een eye ende half zoe vele
souts
ende dat van achter in gedraeyt
|
2.31. To make a fresh enema for
behind.
Take a half quart fresh milk, a half pint rape oil, the yolk of an egg and
half as much salt. Apply this from behind (=anally).
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.32. Om kapoenen te
distilleren.
Verwijder al het vet en neem kaneel en kruidnagel, elk 3 lood. Snijd dan
al [de kapoenen] in stukken, maar [laat] de kruiderij heel, en [hang] net
zo lang in een hete damp totdat het vlees en de kruiderij al hun smaak
hebben afgegeven. En de pot [moet] goed sluitend dicht gemaakt zo in het kokende water
[worden] gehangen. Men verlengt er het leven mee.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
32 Om
cappunen te disteleren
Doeget vet af ende al vuyt ende neempt
Caneel ende naegel
elcks iij loot ende dan al tot stucken gesneden
mer tcruyt
al geheel ende dan alsoe lange in eenen heeten
waesdom tot
dat vlees ende cruyt al doef is ende die
pot vast gestopt soe
in zyende water gehangen my verlencter dleuen mede
|
2.32. To distill capons.
Remove all the fat and take cinnamon and cloves, 3 "lood" each.
Then cut all [the capons] in pieces, but [leave] the spices whole, and
[hang] as long in hot steam until the meat and spices have yielded all
their taste.
And the pot [must be] closed off and thus hung in boiling water. One
extends one's life with this.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.33. Om ravioli op de
Lombardische manier [te maken].
Neem bieten[groen] en peterselie en hak het heel fijn. Als het gehakt is,
duw dan het vocht eruit en knijp het tussen je handen drie keer (lett:
knepen). Neem dan 3 eieren en een handjevol harvijs (?) kaas en kneed dat samen in
een schotel. Maak 12 pasteitjes daarvan, wentel ze in bloem en doe ze dan
in kokende bouillon. Laat ze een aardig tijdje koken, leg ze dan in een
schotel en doe er van het zelfde vocht over waar ze in gekookt zijn. Werp
er wat goede specerijen over en doe er dan wat boter in als de
pasteitjes uit de ketel koken (?) of wat vleesnat.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
bouwet- Braekman leest 'douwet'
|
33 Om
roffiolen nae die Lombaertsche ghyse
Neempt beete ende petercelie ende hacket
zeer cleyn ende als
dat gehact is dan douwet dat zap vuyte ende
wringet
tuschen dyn handen dry wrongen Dan neempt iij eyer
ende een hoepsen haruys keese dat bouwet te samen
in een
schotel ende maecket xij roffioelen daer af ende
wellense in
bloeme ende doense dan in die bruede al zy zyet
ende laetent
sieden een goede wijle dan doet in een
schotel ende doet van den
zelven zope daerop daert in gesoden is ende
werpet wat
p.49.
goets poeders daer op ende dan doetet wat boteren daer in
als die roffiolen vuyten ketel zieden oft wat vlees naets
|
2.33. [To make] ravioli the
Lombardian way.
Take beet [greens] and parsley and chop it very finely. When it is
chopped, push out the juice and squeeze it between your hands three times
(litt: three wrings). Then take 3 eggs and a handful of harvijs (?)
cheese and knead this together in a dish. Make 12 ravioli with it, and
coat them with flour and put them in boiling broth. Let it boil for a
good while, then put them on a dish and add some of the same liquid to it
that they were boiled in. Throw some good spices over it and add some
butter when the ravioli boil from the kettel (?) or some stock.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
bouwet- Braekman reads 'douwet'
|
2.34. Om een komijnsaus te
maken.
Neem korsten van witbrood en kook die in wijn, en passend hard gekookte
eidooiers. Stamp ze fijn en duw ze door een zeef. Doe er dan gember,
kaneel komijn, saffraan [en] suiker in. Giet dit over hamschijven en
varkenspootjes, en over jonge kippen en ook gebraden of gekookte duiven.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
34
Om
een kommeney te maeken
Neempt corsten van witten broode
ende zietse in wyn ende
eys doeyer te maeten hart gesoden
ende stooten die cleyn ende
slaense duer een stommyn dan doet
daer in gember kaneel
koemyn sofferaen suycker die doet
ouer verckens been ende voeten
ende ouer Ionge hoenderen
ende oeck duuen gebraeden oft gesoden
|
2.34. To make cumin sauce.
Take crusts of white bread and boil them in wine, and fittingly hard
boiled egg yolks. Grind them finely and strain them through a sieve. Then
add ginger, cinnamon, cumin, saffron [and] sugar. Pour this over gammon
and pork trotters, and over young chickens, and also over roasted or
boiled pigeons.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.35. Om gelei te maken.
Voor 5 quaert (inhoudsmaat) wijn of bouillon. Item neem een lood peper,
twee lood gember, een lood greyn, een lood foelie en 4 nootmuskaatnoten
(of 4 [lood] nootmuskaat?), dit alles fijn gestampt. Ten eerste moet men
een beetje saffraan in de ketel doen als de vissen koken met de bouillon.
En dan als de vissen zijn gekookt en uit [de bouillon] zijn gehaald.
dan zal men het kookvocht nemen en daar de voornoemde specerijen in doen
en dat samen enige tijd laten koken. Dan zal men het kookvocht met de
specerijen nemen en het door een zeef laten lopen in een andere ketel die
schoon is. Dan neemt men 2 lood saffraan en doe dat van het vuur af in het
kookvocht als [men] dat wil, en men moet het op de vis gieten. Hierin moet
men ook laos doen, net zoveel als men wil. Men moet ook zwemblaas van
steenbolk of stokvis koken in een pot, en ook in een doekje gebonden
lijnzaad. Dit kookt men lange tijd. Als het genoeg is gekookt werpt men
het lijzaad weg en stampt de zwemblaas [fijn] en zeeft het met het andere
voornoemde kooknat. Men moet samen fijnstampen de stukken [vis?] en de
zwemblaas en alles samen zeven.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
*- Hier is het woordje 'men' vergeten.
|
35
Om
geley te maeken
Tot
.v. quaerten wyns oft nats Item neempt een loot
peepers twee loot gembers een
loot greyn een loot muscaten
bloemen ende iiij nooten muscaten
ende dat al ontwee gestooten
in den eersten zalment in
den ketel doen als die vieschen zieden
metten naeten een luttel soffraens
ende dan als die vischen ge
soden zyn ende als
zy vuyt zyn gedaen zoe salmen dat naet
nemen ende doen dat voirseide
cruyt daer in ende laeten dat te
samen zieden een goeden wyl ende
dan zalmen dat naet nemen
metten cruyde ende zalt
duer eenen stommyn laeten loopen in
eenen anderen ketel die schoon is
ende nemen dan ij loot soffe
raens ende doetet in dat
nat vanden viere doen wille *
ende zalt
op die vische ghyeten hierin
zalmen oeck doen galigaen
alsoe vele alsmen wil men zal
oeck zieden swam van
bolcke oft van stockvische in een
potken ende lijnssaet oeck
in een doecxken gebonden dat ziet
te zamen langen tijt
ende alst genoch gesoden
is zoe werpt den lynsaet een wech
ende stooten zwaem ende
slaeten duer metten anderen naeten
voirseit men salt tsamen
stooten die stucken ende den zwam
ende slaent alle samen
duer
|
2.35. To make jelly.
For 5 quarters (liquid measure) wine or broth. Item take one lead pepper,
two lead ginger, one lead grains of Paradise, one lead mace and 4 nutmegs
(or 4 [lead] nutmeg?), all this ground. First of all one must add a little
saffron into the kettle when the fish are boiling with the stock. And then,
when the fish have been boiled and taken out [of the stock]. one will take
the stock and add the afore-mentioned spices to it and let it boil together
for a good while. Then one will take the stock with the spices and pour it
through a sieve in another kettle that is clean. Then take 2 lead saffron
and put that into the stock off the fire if [one] wants to, and pour it over
the fish. One will also add galingale to this, as much as one wants. One
must also boil the sound of a bib or of a stockfish in a little pot and also
linseed bound in a small cloth. This one boils together for a long time.
When it has boiled enough, discard the linseed and grind the sound, and
strain it with the other afore-mentioned stock. One must grind the pieces [of fish?] and the sound together and
strain all together.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
*- Here the word 'men' has been
forgotten.
|
2.36. Voor een galentine.
Die maakt men van op het rooster geroosterd brood dat in wijn is geweekt.
Erin doet men gember, laos, paradijskorrels [en] saffraan. Zeef het samen
en kook het en als het gekookt is zal men het laten afkoelen en nog een
keer zeven. Dan kruidt men het in de serveerschaal met gemberpoeder en
kaneelpoeder.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
gebant- Verschrijving voor 'gebrant'.
|
36
Om eenen
Galentyn
Die maeckmen van broode op den
rooster gebant ende dat
broot in den wyn geweyct dair in gedaen gember
galigaen
greyn sofferaen te zamen duergeslaegen
ende gesoden ende
p.50.
alst
gesoden is dan zaltmen laeten couden ende slaent ander
werf duer ende dan
zaltmen cruyden met puluer van gember
ende van caneele in die schotelen
|
2.36. For a galentine.
This one makes with bread toasted on the rack and steeped in wine. Added
to this is ginger, galingale, grains of Paradise [and] saffron. Strain it
together and boil it and when it has been boiled one must let it cool and
strain it once more. Then season it in the serving dish with powered ginger
and cinnamon..
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
gebant- Error in writing for 'gebrant'.
|
2.37. Voor een
"ganselijn" in de Vastentijd.
Neem knoflook, brood, amandelen, kaneel, gember en een beetje peper, en
stamp het fijn. Kook het met bronwater, zeef het met wijn en kook het
boven het vuur [totdat] het dik genoeg [is]. Doe er dan witte suiker in en
laat het afkoelen, maar rode suiker mag niet koken. Hierin legt men
gebraden vis, in de olie gebakken of op het rooster. En er gaat suiker op.
Werp [de vissen?] in een kan met water dan blijven ze wit als U ze pelt
(de huid verwijderd?) .
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
37
Om een
gansselgye binnen den vasten
Neempt loock broot amandelen
kaneel gember ende een luttel
peepers ende stootet ontwee
ende ziedet met
borne ende slaetet
duer met wyne ende wellet ouer tvier dick genoch
Dan
doet
daer in wijtten zuycker ende laetet couden mer root zuycker
moet niet
zieden hierin leetmen gebraden vische in de olije
gebacken oft op den
rooster ende zuycker daerop gedaen ende
werpet in een kan met water als
ghyse pelt bliuen zy wijt
|
2.37. For a
"ganselijn" during Lent.
Take garlic, bread, almonds, cinamon, ginger and a little pepper, and
grind
it. Boil it with spring water, strain it with wine and boil it on the fire
[until it has] thickened enough. Then add white sugar and let it cool, but
red sugar mustn't boil. In this one lays roasted fish, fried in oil or
[grilled] on the gridiron. And sugar goes over it. Throw [the fish?] in a
jug with water, they will remain white when you peel them (remove the
skin?).
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.38. Voor een amandelsaus.
Neem amandelen, kaneel, gember [en] brood en stamp het samen fijn met het
kooknat van gekookte kippen. Kook het op het vuur [tot het] dik genoeg
[is]. Doe er dan suiker in en giet het uit [de pot] zodat het koud wordt.
Hierin legt men vissen die op het gerooster zijn gebakken.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
huere- Verschrijving voor 'huenre'.
|
38
Totten
mandelleyen
Neemt amandelen kaneel gember
broot ende stoot dat te
samen met gesodenen huere nate
ende wellet ouer
tvier te
maeten dicke ende dan doet men zuycker daerin
ende ghietet vuyt
dattet kout worde hier letmen vische op den rooster gebraden
|
2.38. For an almond sauce.
Take almonds, cinamon, ginger [and] bread and grind that together with the
stock of boiled chickens. Boil it over the fire [until it has] thickened
enough. Then add sugar and pour it out [of the pot] to let it cool. One
lays fish in this that have been roasted on the gridiron.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
huere- Error in writing for 'huenre'.
|
2.39. Voor gebraad.
Neem brood, gember, peper [en] saffraan, stamp dit fijn met magere
kippebouillon of bouillon van ongezouten vlees, en zeef het door een doek.
Laat het koken. Als men het wil afmaken neemt men 2 rauwe eidooiers en
wrijft die stuk met wijn. Men giet het erin, roert het een of 3 keer om en
giet het op [het gebraad].
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
39
Totten
gebraden
Neemt broot gember peeper
sofferaen dit stoot te samen met
mageren hoene naet of groen
vleesch nat ende slaetet duer
eenen doeck ende laetet zieden alsment afdoen wilt zoe
neempt
ij doeyer van eyeren al rouw ende vryfse ontwee met wyn
ende doent
daer in ende roerent eene oft iij mael om ende gietent op
|
2.39. For the roast.
Take bread, ginger, pepper [and] saffron, grind it with degreased chicken
stock or broth of unsalted meat, and strain it through a cloth. Let it
boil. When one wants to finish it take 2 raw egg yolks and grind them with
wine. One pours it in and stirs it one or 3 times and pours it over the
roast.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.40. Voor een
"bijpeper" op wildbraad.
Neem goed geroosterd roggebrood, stamp het fijn en zeef het met wijn. Laat
het koken met kaneel en een beetje peper, saffraan en suiker.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
40
Totten
bypeeper op wilt braet
Neemt roggen broot wel gebrant ende stootent ontwee
ende slaet
duer met wyn ende laetent zieden met
kaneele ende een luttel
peepers ende sofferaens ende zuyckers
|
2.40. For a "by
pepper" on game.
Take well toasted rye bread, grind it finely and strain it with wine. Let
it boil with cinnamon and a little pepper, saffron and sugar.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.41. Voor saus bij gebraden
reiger of kapoen na Pasen.
Neem veel kaneel, gember en saffraan en weinig peper, en brood. Stamp dit
samen fijn, zeef het met wijn, doe er vet van de reiger bij en laat
het koken. Gebruik als de reiger mager is ander vet.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
41 Om
sausen tot reygeren ofte cappoenen
Nae paeschen
gebraeden neempt vele kaneels gember sofferaen
en luttel peepers ende broot dit stoot al te
samen ende slaetet
duer met wyn ende doet daer toe smout vanden
reyger ende laet
sieden ende is den reyger maeger soe neemt
ander vet
|
2.41. For sauce for roast herons
or capons after Easter.
Take a lot of cinnamon, ginger, saffron and little pepper, and bread. Grind
all this together, strain with wine, add fat of the heron and let it
boil. Use other fat if the heron is lean.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.42. Voor blancmanger.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
*- Van dit recept is alleen de titel opgeschreven.
|
42 Totten
blammelgier* |
2.42. For Blancmanger
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
*- From this recipe only the title is written down.
|
2.42a. Dat is een bijgerecht
voor eieren die men vult.
Neem eieren en kook ze hard. Pel ze dan en snijd ze overdwars doormidden.
Neem de dooiers, saffraan, kaneel, gember, een beetje peper, salie,
peterselie en appel, en stamp alles samen fijn. Vul daarmee de [ei]witten
waar de dooiers eerst in waren, en bak ze in een pan met boter of olie.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
p.51. (42a)
Dat is een bygerichte tot eyeren
diemen vult neempt eyer
ende zietse hart ende dan doet hem die
scellen af ende snytse
ouer dwers ontwee ende neempt die doeyer ende
sofferaen ende ka
neel gember ende een luttel peepers selue petercelie ende
appel
ende stootet samen al ontwee ende vult
daer met die wytte
daer die doeyer in waren te voren ende frytse in
een panne
met booter oft olije
|
2.42a. That is a side dish for
eggs that one stuffs.
Take eggs and boil them hard. Then peel them and slice them across in
two. Take the yolks, saffron, cinnamon, ginger, a little pepper, sage,
parsley and apple, and grind all this together. Stuff the [egg] whites
where the yolks used to be, and fry them in a pan with butter or oil.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.43. Voor Lombardische eieren.
Neem eidooiers, suiker, wijn en saffraan, net zoveel wijn als dooiers
de andere.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
* - Dit recept volgt zonder witregel of rubricering
meteen op het voorgaande recept. Degene die de recepten in het convoluut
nummerde heeft dit recept niet apart genummerd. Vanaf dit punt loopt de
nummering in het convoluut dus met 3 achter.
doeyer dander- Volgens mij heeft de scribent hier ten
onrechte 'doeyer' doorgestreept en 'dander' toegevoegd.
|
43
* Item Totten
eyer lombaerts
Neempt eys doeyer ende zuycker ende wyn ende
sofferaen noch
alsoe vele wyns als doeyer
dander
|
2.43. For eggs from lombardy.
Take egg yolks, sugar, wine and saffron, as much wine as yolks
the other.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
* - This recipe follows the preceding recipe directly
without extra space or rubrication. The person who numbered the recipes in
the convolute did not number this recipe. From this point onward the
recipe numbers in the convolute are behind by 2.
doeyer dander- In my opinion the scribe has mistakenly
striked 'doeyer' and added 'dander'.
|
2.44. Om een speenvarken te
vullen.
Neem peterseliewortels die eerst gekookt zijn en hak ze fijn met salie,
hard[gekookt]e eieren, sterk (gekruide?) peperkoek en lekkere/zachte
specerijen. In de zomer gebruikt men peterseliebladeren en andere groene
kruiden.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
44 Totten
speen vercken te vullen
Neemt petercelie wortelen die ierst gesoden zyn
ende
hackse cleyn met seluen ende met harden eyeren ende
met
stercken peepercoeck ende zuet cruijt Inden zomer
neempt men
petercelye blaeder ende ander groen cruijt
|
2.44. To stuff a sucking pig.
Take parsley roots that have been boiled first and chop them small with
sage, hard [boiled] eggs, strong(ly flavoured?) gingerbread and good/bland
spices. In the summer one uses parsley leaves and other green herbs.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.45. Voor pauw.
Die moet men eerst koken en daarna braden als hij gevuld is. Daarvoor
neemt men amandelen, specerijen, lever en rozijnen en stampt het samen
fijn.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
45 Totten
pauwen
Die salmen ierst sieden ende dan braeden als hy
gevult is
daer toe neemptmen amandelen ende poeder ende
leuer ende
rosynen ende stootet te samen
|
2.45. For peacock.
It must first be boiled and then roasted when it is stuffed. To that one
takes almonds, spices, liver and raisins and grinds it together.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.46. Voor het vullen van een
zwanehals.
Neem zijn eigen vet, gehakte appel, twee (?) (peper?)koeken en
salieblaadjes, samen fijngestampt, en rozemarijnblaadjes.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
tve- Braekman leest hier 'int'
|
46 Totten
swanen halsen te vullen
Neemt zyn eygen smout ende appel gehact
tve koeke ende
seluen blaeder tsamen gestooten ende roosmaryn
blaeder
|
2.46. To stuff a swan's neck.
Take its own fat, chopped apple, two (?) gingerbreads (?) and sage leaves,
ground together, and rosemary leaves.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
tve- Braekman reads 'int'
|
2.47. Voor een
"mangeret" van amandelmelk.
Gekleurd met saffraan, wit brood erin gedaan, appels, rozijnen, vijgen,
heel fijn gesneden en dan samen opgekookt.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
47 Om
een mangereet van mandel melck
Met sofferaen geverwet daer in gedaen schoon broot
appel rosynen vygen zeer cleyn gesneden ende dan
te samen
opgesoden
|
2.47. For a "mangeret"
of almond milk.
Coloured with saffron, white bread added, apples, raisins, figs, cut very
small and boiled together.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.48. Om puree te maken.
Neem kookvocht van erwten, komijn, saffraan, gestampte appel, ui en suiker
en kook dit samen op.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
48 Om
een poeree te maeken
Neemt ert nat comyn sofferaen gestooten appel ende
ayiuyn
ende zuycker dit te samen opgesoden
|
2.48. To make purée.
Take the cooking liquid of peas, cumin, saffron, ground apple, onion and
sugar and boil this together.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.48a. Voor pap.
Van wijn en gestampte appel en suiker.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
* - Dit recept volgt zonder rubricering
meteen op het voorgaande recept, maar wel op een nieuwe regel. Degene die
de recepten in het convoluut nummerde heeft dit recept niet apart
genummerd, en Braekman heeft het ook niet als apart recept gezien.
|
(48a) *Om
een pap van wyn ende gestooten appel ende zuycker
|
2.48a. For porridge.
From wine and ground apple and sugar.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
* - This recipe follows the preceding recipe directly
without extra space or rubrication. The person who numbered the recipes in
the convolute did not number this recipe, neither did Braekman.
|
2.49. Voor een bruine
saus.
Gemaakt van brood, daarin wordt kaneel, gember en peper gedaan, en gezeefd
met wijn en een beetje azijn als het is gekookt.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
49 Om
een bruyn sause gemaect van broode
Ende daer in gedaen kaneel ende gember ende
peeper ende duer
geslaegen met wyn ende een lutken edick alst
gesoden is
|
2.49. For a brown sauce.
Made with bread, put in it are cinnamon, ginger and pepper, and strained
with wine and a little vinegar when it is cooked.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
2.50. Voor een gele saus.
Van witbrood, paradijskorrels, gember, saffraan en wijn. Deze saus is goed
in de winter.
Naar boven / Naar receptenlijst
/ Naar glossarium
|
p.52. 50
Om een geele sause van
witten brooden van greynen
gember ende sofferaen ende wyn dese zause
is goet inden wijnter
|
2.50. For a yellow sauce.
Of white bread, grains of Paradise, ginger, saffron and wine. This sauce
is good in winter.
Back to top / To list of recipes
/ To glossary
|
|
|
|
|
